Pleitnota van de Stichting Veiliger Zaltbommel
Verweerder, het college van B en W van de gemeente Zaltbommel
Zitting, vrijdag 29 juni 2012, 15:10 uur
Procedurenummer: 12 / 311 PRBESL 151



Edelachtbare,

De Stichting Veiliger Zaltbommel keert zich tegen het besluit van de gemeente Zaltbommel om 64 huizen te bouwen op minder dan 600 m afstand van de chemische fabriek Sachem en lijkt hiermee  een positie in te nemen naast Sachem, de andere eiser in deze procedure. 
In drijfveer en doelstellingen echter, staat Veiliger Zaltbommel – een veilige woon-en werkomgeving nastrevend voor alle bewoners – aan de zijde van de gemeente Zaltbommel en lijnrecht tegenover Sachem, die bij het uitoefenen van zijn bedrijf zo min mogelijk hinder wil ondervinden van zijn nabije omgeving.

Die omgeving rukt op, zoals de directie van Sachem kon voorzien toen zij een chemische fabriek aankocht, gelegen aan de rand van een uitdijende stadskern. Wat Sachem bestempelt als een salamitactiek van het gemeentebestuur (volgens het verweer van het college) is naar onze mening een resultaat van normale groei, waarmee de aanwezigheid van de chemische fabriek in toenemende mate conflicteert. Gezien de ontwikkeling in de maatschappelijke discussie over risicovolle productiebedrijven is het naar onze inschatting onontkoombaar dat Sachem uiteindelijk uit Zaltbommel zal verdwijnen. Wij vinden het echter onverantwoord dat de gemeente deze ontwikkeling bespoedigt door de grenzen van de veiligheidsnormen op te zoeken en zelfs te overschrijden. Wij menen dat hierdoor de onveiligheid en de kosten toenemen tot een onaanvaardbaar niveau. 

In de inleiding van ons beroep schreven wij gemeente en provincie ten onrechte de uitdrukking “op het scherpst van de snede manoeuvreren”  toe. We nemen de onzorgvuldig geplaatste aanhalingstekens terug maar niet de strekking van de woorden, die we bij deze voor eigen rekening nemen. De onderbouwing hiervoor die het college mist, vinden wij onder andere in haar eigen verweer : het besluit heeft betrekking op één van de acht segmenten van het plangebied waarvan de omgevingsvergunning in 2009 werd vernietigd op grond van onaanvaardbare toename van het cumulatief groepsrisico. Kennelijk is gebleken dat dit éne segment de toets der kritiek van de Raad van State weet te doorstaan, ofwel dat de toename van het groepsrisico verwaarloosbaar klein wordt voor één gedeelte tegelijk. In dat laatste geval zou het hele plangebied met aparte omgevingsvergunningen stapsgewijs bebouwd kunnen worden zodat uiteindelijk tegen hogere kosten alsnog de onveilige situatie ontstaat die de Raad van State in 2009 had willen voorkomen. Een beroep op de Crisis-en herstelwet ontslaat de gemeente niet van haar verantwoordingsplicht in deze. Wij menen dat de gemeente hiermee wel degelijk op het scherpst van de snede manoeuvreert in een papieren werkelijkheid waarin de realiteit zich maar voor een klein deel laat vangen.

Het optreden van menselijke fouten is een van die reële gevaren die zich niet laten berekenen. Wanneer, waar en hoe zich menselijke fouten voordoen is moeilijk te voorspellen maar dát ze optreden is een gegeven, ook wanneer het bedrijf kundig en verantwoordelijk wordt geleid. Zo wordt iemand die één of meer vingers mist vaak voor een timmerman aangezien en vaak is dat ook juist. Toch is het hanteren van de – verplichte! – veiligheidskappen het eerste en belangrijkste wat men leert bij machinale houtbewerking.
De gevolgen van onoplettendheid bij chemische productie zijn moeilijk in te schatten en het verbaast ons dan ook dat de gemeente de mogelijkheid dat de fabriek volledig uitbrandt, niet in de risico-analyse heeft betrokken. Het vertrouwen stellen in de kundige en verantwoordelijke bedrijfsvoering van Sachem lijkt ons niet voldoende.

De veiligheidsregio bevestigt in haar brief van 6 juni dat tenminste één van de conclusies buiten de tekst van de ruimtelijke onderbouwing is gelaten, namelijk dat de hulpdiensten van Zaltbommel niet in staat zijn het aantal te verwachten slachtoffers bij een ramp binnen één uur medische hulp te bieden.
Daarnaast zijn de adviezen van de veiligheidsregio niet overgenomen. Het is alleszins begrijpelijk dat de gemeente confronterende adviezen – zoals het opnemen van een passage over externe veiligheidsrisico's in de koop-en huurcontracten –   niet kan opvolgen. De adviezen op zichzelf echter, zijn voor ons een aanwijzing dat de gekozen locatie niet optimaal is en de vraag blijft zich aandienen: waarom daar? Bouwactiviteiten op basis van de Crisis- en herstelwet kan men ook elders ontwikkelen. Waarom ze precies aan de rand van het gebied van Sachem moeten plaatsvinden, is ons niet duidelijk geworden.

Hierom verzoeken we u ons beroep gegrond te verklaren en het bestreden besluit te vernietigen.


Dank voor uw aandacht,
SVZ, mede namens GNMF